شهادت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در منابع اهل سنت
پاسخ به شبهات دینی
1396/7/13

شهادت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در منابع اهل سنت

قال الله تعالی : «إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنهَُمُ اللَّهُ فىِ الدُّنْيَا وَ الاَْخِرَةِ وَ أَعَدَّ لهَُمْ عَذَابًا مُّهِينًا». احزاب، 57. هر آينه كسانى را كه خدا و پيامبرش را آزار مى‏دهند، خدا در دنيا و آخرت لعنت كرده و برايشان عذابى خواركننده مهيا كرده است‏.قال رسول الله (صلی الله علیه و آله وسلم): «إنّ فاطمة بضعة منّي يؤذيني ما آذاها» صحیح بخاری.همانا فاطمه پاره‌ای تن من است هر که او را اذیت نماید مرا اذیت نموده است.

اشاره:

ایام فاطمیه یاد آور رنج‌های است که در روزهای نخست خلافت بعد از رحلت نبی مکرم اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم)  اولین مظلومه  عالم  فاطمه زهرا دخت گرامی رسول خدا (صلی الله علیه وآله و سلم) تحمل نموده است  تا ان جا که تاریخ نو یسان می‌نویسند :‌ که  عمر به دستور ابا بکر برای گرفتن بیعت به خانه فاطمه هجوم آورده و خانه حضرت به آتش کشانده و فرزند گرامی‌شان حضرت محسن را به شهادت رساندن و شوهر آن بانوی بهشتی را به زور و ظلم  به مسجد بردند. و حضرت زهرا (سلام الله علیها) بعد از قرار گرفتن میان در و دیوار مرضیه شده و بعد از 75 یا بعد 95 روز از رحلت پدر بزرگوارشان به شهادت رسیدند. مسأله شهادت بانوی معظمه اسلام در کتاب‌های شیعه به طور گسترده بیان شده و کتاب‌های متعدد در موضوع شهادت و مصائب حضرت زهرا ( سلام الله علیها) به رشته تحریر در آمده است که خواندگان محترم می‌توانند از مراکز فرهنگی بدست آورده و مطالعه نمایند. و انچه در این نوشته کوتاه مورد بحث قرار گرفته است بیان شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیه) در جواب آنان که می‌گویند: شهادت حضرت افسانه است که شیعیان در کتاب‌های شان آورده و در کتاب‌های اهل سنت از این مسأله حرفی به میان نیامده است ؟ و حالا با خوانندگان محترم مروری اجمالی به منابع معتبر اهل سنت می‌کنیم که چگونه به مسأله پرداخته است. 
با پژوهش در کتاب‌های  اهل سنت  پی می‌بریم که عده‌ای کثیر از علمای اهل سنت این مسأله را تبیین نموده که  شیخ حسین تهرانی (حفظه الله ) در کتاب « سؤالات ما » نام 60 تا کتاب از کتب معتبر اهل سنت را نام می‌برد که قضیه شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) در آن ذکر شده است . این نوشته کوتاه تحقیق است در چگونگی شهادت آن بانوی بهشتی از منابع اهل سنت، که در محور های زیر به پژوهش پرداخته شده است:

اتش زدن خانه وحی:

طبری در تاریخ خود«،  تاريخ آلامم و الملوك»  از زیاد بن کلیب نقل نموده و می‌گوید: عمر بن خطاب به منز علی (ع) رفت که طلحه و زبیر و عده از مهاجرین آنجا بود و گفت: «و الله لأحرقن عليكم او لتخرجن الى البيعه فخرج عليه الزبير مصلتا بالسيف، فعثر فسقط السيف من يده،... »
به خدا قسم خانه را بر شما آتش می‌زنم تا اینکه برای بیعت [با ابابکر] از منزل خارج شوید. که در این زمان زبیر شمشیر بدست از خانه خارج شد  خطا شد و شمشیرش  به زمین افتاد.
این قطیبه دینوری در کتاب «الا ما مه و السیاسه» تحت عنوان بحث که حضرت علی (ع) چگونه بیعت نمود، می‌نویسد: « ابابکر قومی را که بیعت نکرد بود جستجو می‌کرد که خبر رسید آنان در خانه علی (ع) است . عمر را دنبال انان فرستاد، که انان از آمدن  خود داری نموده و از خانه علی خارج نشدند . پس عمر هیزم خواست  و گفت : «و الّذي نفس عمر بيده. لتخرجن أو لأحرقنها على من فيها، فقيل له: يا أبا حفص، إن فيها فاطمة؟  »
قسم  ان کسی که جان عمر بدست اوست شما را از خانه خارج نموده و یا خانه را با اهلش آتش می‌زنم ، گفته شد: که‌ای ابا حفص[کنیّه عمر] در ان خانه فاطمه است ؟
مسعودی (م 346ه. ق) در «اثبات الوصیه» تحت عنوان حکایت السقیفه می‌نویسد: «... پس  امیرالمؤمنین با عده‌ای از پیروان و شیعیانش در منزلش جمع شده بودند در این هنگام عده‌ای به خانه حمله‌ور شده و به آنجا هجوم آوردند و درب خانه‌اش را به آتش کشیدند و او را به زور از خانه خارج  کردند آن‌ها سیده زنان (فاطمه ،لیها السلام)‌ را در پشت درب فشار سختی دادند به حدی که محسن را سقط کرد  » 
آية الله على احمدى ميانجى(ره) در کتاب « ظلامة الزهراء فى النصوص و الآثار» از شهرستانی نقل می‌کنند که شهرستانی در کتاب خود «الملل والنحل»  از نظام نقل نموده که «إنّ عمر ضرب بطن فاطمة يوم البيعة حتى ألقت الجنين من بطنها وكان يصيح أحرقوا دارها بمن فيها وما كان في الدار غير عليّ وفاطمة والحسن والحسين  » عمر در روزی بیعت به شکم  فاطمه زد  به حدی که جنینش سقط شد و خانه را با اهلش به آتش کشاندند در خانه کسی نبود جز علی و فاطمه و حسن و حسین علیهم السلام .
اعتراف ابوبکر به هتک حرمت کردن خانه فاطمه:
ایت الله مکارم شیرازی در مقاله تحت عنوان « يورش به خانه وحى » از ابن عبد ربّه اندلسى مؤلف كتاب العقد الفريد (م 463)  از عبد الرحمن  بن عوف نقل مى‏كند:
«من در بيمارى ابى‏بكر بر او وارد شدم تا از او عيادت كنم، او گفت: آرزو مى‏كنم كه‏اى كاش سه چيز را انجام نمى‏دادم و يكى از آن سه چيز اين است: «وَدَدْتُ أنّي لَمْ أكْشِفُ بَيْتَ فاطِمَةَ عَنْ شي‏ءٍ وَإنْ كانُوا أَغْلَقُوهُ عَلَى الْحَرْبِ؛ اى كاش خانه فاطمه را نمى‏گشودم، هر چند آنان براى نبرد درِ خانه را بسته بودند » .
وهم چنین ابن قتیبه در الا ما مه والسیاسه می‌نویسد: « ... فمشى معه جماعة ، حتى أتوا باب فاطمة ، فدقوا الباب ، فلما سمعت أصواتهم نادت بأعلى صوتها : يا أبت يا رسول الله ، ماذا لقينا بعدك من ابن الخطاب وابن أبي قحافة ، فلما سمع القوم صوتها وبكاءها ، انصرفوا باكين ، وكادت قلوبهم تنصدع ، وأكبادهم تنفطر ، وبقى عمر ومعه قوم ، فأخرجوا عليا ، فمضوا به إلى أبي بكر ، فقالوا له : بايع ، فقال : إن أنا لم أفعل فمه ؟ قالوا : إذا و الله الذي لا إله إلا هو نضرب عنقك  »
چون عمر با گروهی به درب خانه فاطمه آمدند در خانه را زدند، هنگامی که فاطمه صدای آنان را شنید با صدای بلند  هنگامى كه فاطمه صداى آنان را شنيد، با صداى بلند گفت: اى رسول خدا پس از تو چه مصیبت‌هایی به ما از فرزند خطاب و فرزند ابى‏قحافه رسيد، افرادى كه همراه عمر بودند هنگامى كه صداى زهرا و گريه او را شنيدند برگشتند؛ ولى عمر با گروهى باقى ماند و على را از خانه بيرون آوردند، نزد ابى‏بكر بردند و به او گفتند: بيعت كن، على علیه‌السلام گفت: اگر بيعت نكنم چه مى‏شود؟ گفتند: به خدايى كه جز او خدايى نيست، گردن تو را مى‏زنيم ... ».
 

قرار حضرت را میان در و دیوار:

مقاتل بن عطیّه (م.505.ق)  در کتاب «الخلافه و الا ما مه »  می‌نویسد: ابوبکر بعد از اینکه از مردم به زور و شمشیر بیعت گرفت عمر وقنفذ را همراهی جماعتی به خانه علی و فاطمه فرستاد ، که درب خانه را آتش زد ، چون فاطمه پشت درب آمد عمر و اصحابش فاطمه را فشار داد که فاطمه پشت درب بود و محسنش سقط شد و میخ درب به سینه زهرا فرورفت فاطمه به زمین افتاد مریض شد تا وفات نمودند. »
وهم چنین شیخ عبد الکریم عقیلی در کتابش « ظلامات الزهراء» از تاریخ مؤتمر بغدادی نقل می‌کند: « چون حضرت زهرا (س) در پشت درآمد عمر و حزبش از روی کینه درب را چنان فشار داد که فاطمه بین در و دیوار قرار گرفت ، تا جنینش سقط شد. »
 

شهید کردن محسن (علیه‌السلام):

یکی دگر از مسائل مطرح شده در مصائب حضرت زهرا سلام الله علیها شهادت حضرت محسن علیه‌السلام است. و آنچه در کتب تاریخ ثبت شده این است که حضرت زهرا فرزندی داشته که او را پیامبر اسلام «محسن» نام گذاری نمودند ، و البته بین شیعه معروف است که او را در همان ضربت بین در و دیوار قبل از به دنیا آمدن به شهادت رساندند، ولی اهل سنت قائل است که بعد از به آمدن رحلت نموده است. و ان چه که ما در این جا می‌آوریم از منبع اهل سنت بیانگر این است که حضرت محسن سقط شدند و سقط هم در صورت درست است که به دنیا نیامده باشد.
ایت الله میانجی (ره)   از ملل والنحل شهرستانی نقل می‌کنند : «إنّ عمر ضرب بطن فاطمة يوم البيعة حتى ألقت الجنين من بطنها ...  » عمر در روز بیعت [با ابی بکر]  به شکم حضرت زهرا زدند به حدی که جنینش سقط شدند. 
اسماعیل زنجانی خوئنی در کتابش «الموسوعة الكبرى عن فاطمة الزهراء سلام الله عليها» از ابن حجر العسقلاني  در «لسان الميزان»نقل می‌کند: « ... إن عمر رفس فاطمة عليها السّلام حتى أسقطت بمحسن عليه السّلام » همانا عمر ضربه‌ای به سینه زد تا اینکه محسنش سقط شدند.
این بیان را کتاب‌های زیر هم نقل نموده‌اند: لسان الميزان لابن حجر: ج 1 ص 268. و ميزان الاعتدال: ج 1 ص 139 ح 552.. سير أعلام النبلاء: ج 15 ص 578 فرائد السمطين: ج 2 ص 35 ح 371.
در جای دگر از طبری در دلائل الا ما مه نقل نموده می‌نویسد: « قال الطبري في خبر وفاتها عليها السّلام:... و كان سبب وفاتها أن قنفذ مولى الرجل لكزها بنعل السيف بأمره، فأسقطت محسنا و مرضت من ذلك مرضا شديدا ... »
علی لباف در حقایق پنهان از  صفدي در «الوافي بالوفيات» نقل می‌کند:« إن عمر ضرب بطن فاطمة يوم لبيعة حتى ألقت المحسن من بطنها،...  »

بیعت گرفتن از حضرت علی (علیه السلام) در مسجد:

در مورد اینکه چرا باید خانه حضرت (سلام الله علیها ) آتش بزنند و حضرت زهرا (س) با اینکه این همه سفارش از جانب پیغمبر اسلام شده  این گونه به شهادت برساند  باید گفت : که این‌ها همه به خاطر بیعت گرفتن از حضرت امیرالمؤمنین علیه (السلام)  است که به دستور ابا بکر   عمر وعده‌ای دگری به زور وارد خانه علی می‌شود او را به مسجد آورده تا از او بیعت بگیرند.
ابن قتیبه دینوری در کتابش  «الا ما مه والسیاسه» می‌نویسد: « .. تا اینکه عمر و اصحابش پشت درب خانه فاطمه جمع شدند و دق‌الباب کردند ،پس چون مردم صدای فریاد و گریه فاطمه را شنیدند در حالی که گریه می‌کردند  متفرق شدند لکن عمر و اصحابش همان جا ماندند پس علی را به زور از خانه خارج نموده و او را به طرف ابو بکر کشاندند پس به او گفتند بیعت کن! علی گفت اگر بیعت نکنم چه می‌کنید ؟ گفتند اگر بیعت نکنی به خدای که جز او خدای نیست گردنت را خواهیم زد  ؟ ! »
 

شهادت حضرت زهرا(سلام الله علیها):

بنا به شواهدی تاریخی حضرت زهرا (سلام الله علیها) بعد از رحلت پدرش رسول خدا (صلی الله علیه و آ له و سلم) توسط عمر و اصحابش مجروح شدند  که بر اثر همین ضربه حضرتش در سن هجده سال دو ماه، بعد از 75روز (13 جمادی الا ولی سال 11.ه.ق)  البته در تاریخ شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها)  اختلاف نظر است ، و آنچه را که روایت تایید می‌کند همین 75 روز است.

 

 

غسل کفن و دفن حضرت :

در تاریخ آمده وقتی حضرت زهرا رحلت نمودند حضرت امیرالمؤمنین  (علیه السلام) فاطمه را شبانه غسل دادند و شبانه او را دفن نمودند که قبر ان حضرت تاکنون مخفی است. و حال این سوال به ذهن هر مسلمان خواهد آمد ، مگر چه شده که  یگانه دردانه پیغمبر اسلام باید  شبانه و مخفیانه؛ غسل ،کفن، دفن  شوند  از همه مهم‌تر قبر او مخفی باشند؟  و این یکی مسائلی است که در منابع اهل سنت به وفور یافت می‌شود ، که ما به چند مورد ان اشاره می‌کنیم :
بلا ذری در «الا نساب الاشراف» می‌نویسد:  « أن عليا دفن فاطمة عليها السلام ليلا  » همانا علی فاطمه را شبانه دفن نمود .هم چنین  ابن سعد واقدی در «   الطبقات الكبرى » از زهیری بن عروة و از عایشه ، و همچنین از یحیی بن سعید نقل می‌کند:‌« أن عليا دفن فاطمة ليلا » و یا « أن عليا دفن فاطمة ليلا  »
ابن عبد البرّ در کتابش بنام « الاستيعاب فى معرفة الأصحاب ‏»  می‌نویسد : «اولین نفر بعد رسول خدا رحلت نمودند حضرت زهرا (س) دختر رسول الله (ص)  بودند که حضرت علی بن ابیطالب بر او نماز خواند در حال با اسماء دختر عمیس او را غسل دادند ، ...  »و در جای دیگر می‌نویسد:‌ « بعد از رسول خدا (ص) فاطمه وفات نمود ... که او را شوهرش علی (ع) غسل داد و شبانه دفن نمودند.  »
محمد بن اسماعیل بخاری در « صحیح بخاری » می‌نویسد: «حضرت زهرا (س) ابابکر را به خاطر آن [ماجرای فدک] با خشم و غضب  ترک کرده وبا او صحبت نکرد تا وفات کرد ، بعد از رسول خدا شش ماه زندگی کرد تا وفات نمود ، همسرش علی او را دفن کرد و به ابا بکر اجازه نداد ( که در تشییع و تدفین و نماز بر او شرکت کند .   »

نا راضی حضرت زهرا(س) از ابابکر :

از مسائل دیگری که در کتاب‌های اهل سنت بیان شده است این است که حضرت زهرا (س) در حال از دنیا رفت که از ابابکر خلیفه آن وقت ناراضی بود و این در حالی است که پیامبر اسلام رضایت  خدا را در رضایت دخترش فاطمه (س) می‌داند «ان الله یغضب لغضب فاطمه و یرضی لرضها » هما خداوند با عضب فاطمه غضب می‌کند و با رضایت فاطمه راضی می‌شود . ملاک  رضایت خداوند متعال حضرت زهرا (س) است.
تاریخ نو یسان اهل سنت می‌نویسند که حضرت زهرا (س) از ابا بکر ناراضی از دنیا رفت . چنانچه ابن کثیر در « البداية و النهايه» از عایشه دختر ابابکر می‌نویسند: که فاطمه بعد از وفات رسول خدا (ص) ارثشان[فدک] را در خواست نمودند که ابابکر گفت: که رسول خدا (ص) ارث به شما نگذاشته است . که بعد از ان فاطمه غضب نمودند تا زمان که از دنیا رفت   . این مطلب را صالحى شامى در کتاب  « سبل الهدى »‏ هم نقل نموده است که ما اختصاراً آن را نمی‌آوریم .
مقریزی در کتاب« إمتاع الأسماع»‏ خود می‌نویسد : که حضرت زهرا (س) بعد قضیه فدک  تا که رحلت ننموده با ابابکر صحبت نکردن « فهجرته فلم تكلمه حتى توفيت » ا
و این حدیث را در صحیح بخاری و صحیح مسلم هم آورده که  در بحث غسل دفن حضرت گذشت.

نتیجه :

با توجه به مباحث به این نجیجه می‌رسیم که شهادت حضرت نه تنها افسانه نیست که شیعیان درست کرده بلکه حقیقت که تاریخ نو یسان شیعه و سنی به آن اشاره نموده است و آنان که  شهادت حضرت را  به این شیوه انکار می‌کنند یا تاریخ را مطالعه ننموده‌اند  و یا هم چون اربان ظالم خود که به حضرت زهرا (سلام الله علیها ) از روی مرض و کینه تو زی شبه افگنی می‌کنند. و با این تحقیق  به وضوح روشن می‌شود که قضیه از قرار بوده و برای چه خانه حضرت زهرا (سلام الله علیها ) را به آتش کشیدند.
والسلام علی من التبع الهدی
 

منابع :

الطبري ، أبو جعفر محمد بن جرير (م 310)، تحقيق محمد أبو الفضل ابراهيم،  تاريخ الأمم و الملوك ، بيروت، دار التراث ، ط الثانية، 1387/1967.
دينوري، ابن قتيبة،م. 276ا، لامامه والسیاسه، تحقیق علی شیری، الطبعة الاولی 1413، المطبعة الامیر ،قم.
على المقريزى ، تقى الدين أحمد بن (م 845)، تحقيق محمد عبد الحميد النميسى،إمتاع الأسماع بما للنبى من احوال و الأموال و الحفدة و المتاع، بيروت، دار الكتب العلمية، ط الأولى، 1420/1999.
الحسینی  البلخی ، شیخ سلیمان بن شیخ ابراهیم قندوزی حنفی ، ینابع الموده ، نشر مؤسسه الاعلمی للمطبوعات ، بیروت، لبنان .
الصالحى الشامى،  محمد بن يوسف (م 942)، سبل الهدى و الرشاد فى سيرة خير العباد، تحقيق عادل احمد عبد الموجود و على محمد معوض، بيروت، دار الكتب العلمية، ط الأولى، 1414/1993.
البخاري، محمد بن إسماعيل بن إبراهيم بن المغيرة (م.256 ) صحیح البخاری،ناشر: دارالفکر، بیروت.
میانجی ، ایت الله علی احمد ، ظلامة الزهراء فى النصوص و الآثار، نرم افزار مجوع آثار ایت الله میانجی ٰ‌مرکز تحقیقات کامپیوتری نور.قم ،ایران.
غلیخواه ، غلام  رضا، شهادت مادرم زهرا افسانه نیست، انتشارات حضرت معصومه (س)  چاپ اول تابستان 80. قم ، ایران.
بلا ذری، احمد بن يحيى ‏،وفات: 279 ،أنساب الأشراف‏،ناشر: دار الفكر ،چاپ: اول‏،بيروت،‏ سال چاپ: 1417.
واقدى‏، ابن سعد كاتب ، وفات: 230،الطبقات الكبرى‏،دار الكتب العلمية، سال چاپ: 1418،نوبت چاپ: دوم‏،بيروت‏ .
تهرانی ، حسین، سئوالات ما ، نشر حاذق، چاپ دوم، قم.
مقتل بن عطیه(م505) ، مؤتمر علماء بغداد فی الا ما مه و الخلافه، تحقیق سید متضی رضوی ، انتشارات : دارالکتب الاسلامیه – چاپ اول 140- تهران.
عقیلی شیخ عبدالکریم ، ظلامات الزهرا، نشر امیر، چاپ دوم، قم .
شیرازی ، ایت الله مکارم، گروه معارف و تحقيقات اسلامى‏، يورش به خانه وحى‏، نرم افزار مجموع آثار ایت الله مکارم شیرازی ، مرکز تحقیقات ریانه ای علوم اسلامی ، قم.
علی لباف، حقایق پنهان ، انتشارات منیر، چاپ دوم 1385. قم.
زنجانى خوئينى، اسماعيل انصارى ،الموسوعة الكبرى عن فاطمة الزهراء سلام الله عليها، ناشر: دليل ما ،نوبت چاپ: اول‏، سال چاپ: 1428. قم .
 

درباره ی نویسنده
جناب آقای رحمت الله حمیدی