استفاده ابزاری از بانوان در رسانه های افغانستان
معرفی رسانه
1393/9/14

خبرگزاری رشد- مزارشریف- پس از فروپاشی رژیم طالبان، توام با روی کار آمدن دولت جدید، مفاهیم چون دموکراسی و آزادی بیان به سرعت زبانهای شهروندان افغانستانی را تسخیر کرد و اندک اندک سیلابی از رسانه ها و شبکه های که آزادی بیان را -به اصطلاح- تمثیل میکنند در مناطق مختلف افغانستان از جمله شهرهای بزرگ فوران نمود.
طوریکه همه میدانند، وضعیت فعلی افغانستان به گونه ییست که افراد و اشخاص سرمایه دار در مراحل مختلف دست به ایجاد نهاد های مختلف میزنند چنانچه زمانی ساختن آموزشگاه ها، بعداً صالون های عروسی، سپس مکاتب و دانشگاه های خصوصی و اکنون ساختن یک شبکه رسانه یی امریست که در میان سرمایه داران افغان به یک رقابت تجاری بدل شده است. و هر سرمایه دار در تلاش ساختن یک منبع مشخص برای تبلیغات و نشر اعلانات تجاری خود میباشد. و از آنجاییکه رسانه های تصویری در میان سه چهار نوع محدود رسانه های که در افغانستان رایج است، از اهمیت ویژه یی برخوردارمیباشد و علاقمندان و حامیان فراوان دارد، پس ایجاد یک شبکه تلویزیونی برای تاجری که در صدد نشر اعلانات تجارتی و همچنان حصول پول از منابع مختلف است خالی از منفعت نخواهد بود.
هم اکنون بیش از هفتاد رسانه تصویری، در حدود یکصد و شصت رسانه صوتی و صد ها نشریه چاپی در سراسر افغانستان فعالیت دارند ودر میان اینها، شبکه های تلویزیونی بدون شک از پر نفوذ ترین رسانه ها بشمار میروند که هر کدام در جهت های مختلف اهداف گوناگونی را دنبال میکنند.
رسانه های تصویری افغانستان که اکثرا از سوی یکی از سرمایه داران یا متنفذین سیاسی ایجاد گردیده اند، بنا به نداشتن پرسونل مسلکی رسانه یی، به استخدام افراد و اشخاص غیرحرفوی و اکثرا شاگردان مکتب میپردازند. و از آنجاییکه حضور بانوان برای رنگین ساختن صفحه های تلویزیون امر حتمی و لازمی پنداشته میشود، دخترانی که اکثرا شاگردان مکتب اند و تا هنوز معنی دقیق رسانه و هدف روی صحنه برآمدن خودشان را نمیدانند برای اجرای اعلانات تجاری و یا برنامه های موسیقی به کار گماشته میشوند. همچنان استفاده از بانوان در نمایش ها و سریال های کوتاه تلویزیونی در نقش های مضحک و با کرکتر های غیر قابل اعتماد، سبب میشوند تا آزادی نسبی را که بعضی از زنان افغان در خانواده های شان مبنی بر کار کردن در بیرون از خانه بدست آورده اند، به خطر مواجه شود.
هر چند نادیده نباید گرفت بانوانی را که هم اکنون بحیث خبرنگار، گوینده خبر یاهم بعضاً مجری برنامه های ادبی و اجتماعی سمبولی از بهترین زنان رسانه یی استند تا حدی که بعضی از آنان حتی جرئت رفتن به جبهات جنگ بخاطر تهیه گزارش را بخود داده اند و این قطعاً امیدوار کننده است. همچنان هستند بانوانی که با وجود مشکلات فراوان توانسته اند مسوولیت بعضی رسانه های (اکثراً صوتی و چاپی) را به عهده بگیرند و خوشبختانه موفق شده اند تا رسانه ی شان را از منابع معتبر رسانه یی معرفی کنند.
اما گذشته از فعالیت آبرومند و موثر این بانوان، بدبختانه با افزایش استفاده از بانوان جوان و غیر حرفه یی به عنوان کرکترهای ابزاری برای ساخت قطعات اعلان تجاری یا اجرای برنامه های موسیقی و غیره در شبکه های تلویزیونی افغانستان، محیط رسانه ها در انظار مردم این کشور به عنوان فاسد ترین محیط های کاری جلوه داد میشود و اکثر بانوانی که پس از فراغت از مکتب با یک دنیا آرمان وارد دانشکده ژورنالیزم میشوند و آرزو دارند تا زمانی به عنوان یک بانوی فعال رسانه کار مثبت و آبرومندانه یی را انجام دهند، پس از فراغت دانشگاه، از سوی خانواده های شان یا مجبور به خانه نشینی میگردند یا نهایتا میتوانند وظیفه معلمی را به پیش ببرند زیرا استفاده غیر معقولانه از دختران در رسانه های افغانستان اکثرا سبب شده تا خانواده های افغان نسبت به کار رسانه یی زنان بی اعتماد باشند و شبکه های تلویزیونی را منحیث مراکز فحشا تلقی کنند و اجازه ندهند تا دختر یا همسر شان در چنین محیطی آلوده شود.
شهروندان افغان که تحت تاثیر جامعه سنتی این کشور در سالیان سال از زنان به عنوان ننگ وناموس خود به اشکال مختلف (که اکثرا ظالمانه بوده ) محافظت کرده اند، به هیچ عنوان حاضر نیستند که کسی به خانم یا دخترشان برچسپ تلویزیونی و بی عفت را بزند و این موضوع حتی ممکن است سبب مرگ یک زن شود.
اما در عین حال این مسله نیز پذیرفتنی نیست که یک بانو چهار سال تمام رفتن وآمدن در مسیر دانشگاه را با هزار مشکل متحمل شود و در نهایت نتواند در رشته تحصیلی خود بطور حرفوی فعالیت کند. بناً دولت افغانستان و وزارت اطلاعات و فرهنگ به عنوان نهاد با صلاحیت در امور رسانه ها، باید کنترول جدی بالای فعالیت های رسانه ها در سراسر کشور داشته باشد و از نشر برنامه ها و اعلاناتی که سبب میشوند بانوان افغان اعتماد کاری شان را در خانواده های شان ازدست دهند، جلوگیری کند. و همچنان بانوان فعال رسانه یی رسالتمند اند تا با فعالیت آبرومندانه و منطقی شان ثابت کنند که همه زنان فعال رسانه یی از مفسدین اخلاق نیستند.!
نیلوفرلنگر
مزارشریف / افغانستان